Błąd
  • XML Parsing Error at 1:133. Error 9: Invalid character

Azja Centralna: zderzenie strategii trzech mocarstw

Email Drukuj PDF

Region Azji Centralnej, mimo i dotychczas traktowany przez otaczajce go mocarstwa jako obszar buforowy lub jako rdo bogactw naturalnych i niestabilnoci, w ktrym cieray si interesy rnych mocarstw, zdaniem Raffaello Pantucciego, profesora Szanghajskiej Akademii Nauk Spoecznych, przestaje by postrzegany jako niewiele wicej ni szachownica, na ktrej mog si porusza pionki. W przeciwiestwie bowiem do dawnego podejcia, aktualnie obecno gwnych mocarstwa w regionie tj. Rosji i Chin i Stanw Zjednoczonych koncentruje si na nowych inicjatywach, majcych na celu zapewnienie stabilnoci i bezpieczestwa w regionie.

Amerykaskie podejcie strategiczne zostao najwyraniej okrelone przez sekretarz stanu Hilary Clinton, ktra podczas zeszorocznej wizyty w indyjskim miecie Madras, przedstawia plan ?wsppracy w celu utworzenia nowego Jedwabnego Szlaku? midzynarodowej sieci pocze gospodarczych i tranzytowych?. O ile jednak USA dy bd do rozwoju caego regionu, o tyle szczeglne znaczenie ma dla nich Afganistan, ktry chc osadzi w yciu gospodarczym Poudniowej i rodkowej Azji. Pozwolioby to nie tylko przycign nowych inwestorw i zagraniczne inwestycje, ale przede wszystkim da Afgaczykom wiarygodn i trwa alternatyw dla ich rebelii i wojen domowych. Mwic inaczej, zdaniem Pantucciego, amerykaska strategia wzgldem Afganistanu koncentrowaaby si na poczenie go wizami ekonomicznymi z jego ssiadami, co uatwioby Amerykanom cay proces wycofywania si z tego kraju.

W przypadku Chin rwnie wany jest rozwj caego regionu i powizanie go za pomoc handlu w ramach ?nowoczesnego Jedwabnego Szlaku?. Chisk korzyci byoby utworzenie ldowego tranzytu pomidzy Chinami a Europ, ktry byby oparty na rozbudowie lokalnych sieci kolejowych, stanowicych alternatyw dla dugich i niebezpiecznych szlakw morskich. Pantucci odkrela, e od 2004 r., kiedy pojawia si owa strategia, wadze w Pekinie skutecznie restrukturyzuj kolej m.in. w Kirgistanie i Uzbekistanie.

Trzecie podejcie reprezentowane jest przez Rosj, ktra jak podkrela Pantucci ?przyja podejcie, ktre buduje na poprzedniej wietnoci?. Mwic inaczej, Rosja dy do rozszerzenia w ramach Unii Euroazjatyckiej, unii celnej, jak w 2009 r. utworzya razem z Biaorusi i Kazachstanem. Projekt ten, ktry miaby koordynowa wsplne polityki gospodarcze i walutowe, byby otwarty dla wszystkich dawnych republik proradzieckich, zapewniajc, jak uj to Wadimir Putin, nie tylko ?bezporednie korzyci ekonomiczne, ale umoliwiajc integracj z Europ w duo szybszym tempie i z duo mocniejszej pozycji?.

W ocenie Pantucciego rosyjskia strategia proponuje ambitny cel, niemniej stojcy w otwartym konflikcie ze stanowiskiem chiskim, co jest widoczne m.in. w regionach Kirgistanu i Kazachstanu. Rwnie chiskie i amerykaskie interesy znaczco si rni. O ile bowiem Amerykanom zaley przede wszystkim na zacienianiu gospodarczej wsppracy Afganistanu z ssiadami, ktra odbywaa by si w kierunku ?pionowym? z pnocy na poudnie, o tyle Chinom zaley na poczeniu si z Europ w kierunku ?poziomym?, tj. wschd-zachd. Rwnoczenie Chiczycy realizuj wasne projekty dotyczce Afganistanu m.in. otwierajc drog do portu w pakistaskim mieci Gwadar, ktry pomagaj rozbudowa. Tym samym, Pantucci uwaa, i projekty cho niekoniecznie sprzeczne majc odmienne cele kocowe.

Podsumowujc, Chiny d do oglnego rozwoju regionu, USA chc wycofa si z kraju przez ostatnie dziesi lat pochonitego wojn, zostawiajc go w staniu wzgldnej stabilnoci i rozwoju, natomiast Rosja chce bliszych zwizku i odbudowy dawnego imperium. Rezultatem tak zrnicowanych priorytetw mocarstw, dyktowanych ich odmiennymi interesami, jest w ocenie Pantucciego niestabilna sytuacja w regionie, ktry, przy braku odpowiedniej komunikacji midzy Waszyngtonem, Moskw a Pekinem, pozostanie rozdarty midzy konkurencyjnymi projektami.

rdo: http://nationalinterest.org/commentary/the-clash-eurasian-grand-strategies-6863

Opracowa Sebastian Grka

 

Wyszukiwarka

Najnowsze materiay

Aktualnie gocimy

Naszą witrynę przegląda teraz 359 gości