Błąd
  • XML Parsing Error at 1:133. Error 9: Invalid character

Szczyt NATO w Chicago: komentarze przed i po

Email Drukuj PDF

Szczyt Sojuszu Pnocnoatlantyckiego, ktry odbywa si w Chicago w dniach 21-22 maja, wzbudza due zainteresowanie, zwaszcza w Stanach Zjednoczonych.

Przewidywania przed szczytem

W przeddzie rozpoczcia szczytu NATO w wielu analizach i komentarzach poprzedzajcych wskazywano na problemu wewntrz Sojuszu.

Przede wszystkim poruszana bya kwestia przyszej roli krajw europejskich w ramach NATO, a wrd gwnych problemw NATO wskazywano coraz mniejsze finansowanie europejskich armii. Gary J. Schmitt i Patrick Keller na amach The Wall Street Journal ostrzegali, e obecnie nie ma nadziei na osignicie przez kraju UE planowanego we wczeniejszych latach poziomu 2% PKB na wydatki zwizane z armi i bezpieczestwem. Luke Coffey z The Heritage Foundation przywoywa bardziej szczegowe dane, wedle ktrych tylko trzy kraje (USA, Wielka Brytania i Grecja) wydaway owe 2% PKB, podczas gdy w wydatki Francji spady poniej granicy minimalnej ju w 2011 r. a wydatki Hiszpanii stanowi tylko 0,9% PKB. Innymi sowy, samo miasto Nowy Jork wydaje wicej na policj ni 13 czonkw NATO na swoj obron. Ich zdaniem rezultatem polityki oszczdnociowej jest zanik moliwoci wojskowych pastw Unii Europejskiej, widoczny zwaszcza podczas operacji w Libii, co stawia pod znakiem zapytania przyszo caego Sojuszu.

Schmitt i Keller podkrelali rwnie saboci inicjatywy tzw. ?sprytnej obrony?, ktra mimo i w teorii wyglda korzystnie, w praktyce brak jej jednak politycznych fundamentw i zdolnoci militarnych czego dowioda misja w Libii. Rwnie zdaniem Coffey?a mimo i projekt moe (w poczeniu z systemem tarczy antyrakietowej) przynie pewne korzyci dla NATO, to bez wystarczajcych rodkw finansowych istnieje obawa, e okae si on bezwartociowy.

O ile jednak ich zdaniem po spenieniu kilku warunkw NATO jest w stanie wyj z obecnego kryzysu i pozosta najwaniejszym, a dla niektrych pastw europejskich, jedynym gwarantem bezpieczestwa, o tyle zdaniem Douga Bandowa z Instytutu Katona Stany Zjednoczone nie maj ju potrzeby militarnego i wojskowego wspierania Sojuszu. Zagroenie ze strony Rosji, ktra bya bowiem ledwo zdolna pokona sab Gruzj, praktycznie nie istnieje. Dodatkowo istotnym czynnikiem na rzeczy amerykaskiego wycofania si z NATO jest prba przyczenia nowych czonkw. Zdaniem Bandowa wczenie do grona pastw czonkowskich NATO krajw takich jak Bonia, Macedonia, Gruzja, Ukraina, czy Kosowo wpynie negatywnie na bezpieczestwo USA, poniewa zwikszy ilo zobowiza przynoszc w zamian minimalne korzyci. Mwic inaczej, w opinii Bandowa ?nie jest warto chroni Gruzji za cen konfrontacji z Rosj? i nie warto jest pomaga Europie za cen zmniejszenia wasnego bezpieczestwa.

Osobnym tematem poruszanym przez wikszo komentatorw i analitykw bya kwestia przyszoci Afganistanu. I tak Schmitt i Keller podkrelali, e problemem NATO jest zarwno brak wytyczonej mapy drogowej dla zakoczenia caej misji, jak rwnie coraz wiksza rnica pomidzy tym, co Sojusz chcia pierwotnie osign w Afganistanie, a tym co chce obecnie zrobi. Z kolei Malou Innocent z Instytutu Katona wskazywaa na koszty, jakie potrzebne s do utrzymania Afgaskich Narodowych Si Bezpieczestwa (ang. Afghan National Security Forces), ktre ksztatuj si w granicach 4-6 miliardw dolarw rocznie. W jej opinii nawet jeli ANSF s tasze w utrzymaniu ni wojska zewntrzne, to w dobie kryzysu w Europie Stany Zjednoczone nie s same w stanie ponosi kosztw ich finansowania. Rwnie Luke Coffey wskazywa na potrzeb sprecyzowania rde finansowania afgaskich si zbrojnych i policji po 2015 r., co jest o tyle utrudnione, i obecnie nie wiadomo jaka ma by ostateczna liczebno i ksztat tych si. Jego zdaniem dodatkowym problem, ktry naleao rozwiza podczas szczytu by fakt, i dua cz pastw zaangaowanych w misji ISAF chce przedwczenie zakoczy swoj obecno w Afganistanie, bez odpowiedniego przygotowania i zapewnienia bezpieczestwa kraju po wycofaniu si si zewntrznych.

Opinie po zakoczeniu szczytu

Wrd komentarzy po zakoczeniu szczytu podkrelano zwaszcza dwie kwestie: Afganistan i Pakistan.

Na amach The New York Times podkrelano zawarcie porozumienia o wycofaniu si NATO z Afganistanu w lecie 2013 r. i przekazanie wwczas penej odpowiedzialnoci za bezpieczestwo wewntrzne samym Afgaczykom. Niemniej mimo oficjalnych zapewnie o postpie jaki w sferze bezpieczestwa dokonao ANSF wielu politykw w prywatnych rozmowach wskazywao na wci obecn niepewno co do stabilno najbardziej zagroonych regionw. W dalszym cigu do uzgodnienia pozostaje jednak kwestia finansowania utrzymania afgaskich si zbrojnych, aczkolwiek zdaniem autorw The Wall Street Journal wstpnie uzgodnione zostao, i z potrzebnych 4 miliardw dolarw Afganistan zapaci 500 milionw, NATO okoo 1,3 miliarda dolarw, kolejne 1 miliard pokryj wsplnie m.in. Kanada i Australia, natomiast reszt Stany Zjednoczone.

O wiele wicej miejsca powicono jednak opini na temat relacji z Pakistanem, a zwaszcza kwestii ponownego otwarcia linii zaopatrzeniowych dla Afganistanu, ktre zostay zamknite po tym jak 26 listopada 2011 USA w wypadku ostrzelao i zabio 24 pakistaskich onierzy i odmwio przeprosin za zaistniay incydent.

Jak bowiem wypowiada si Barack Obama ?mylimy, e Pakistan musi by czci rozwizania w Afganistanie [...] adne pastwo nie bdzie mia tego poczucia bezpieczestwa, stabilnoci i wzrostu jakiego potrzebuje, dopki nie rozwie niektrych z tych zalegych nierozwizanych problemw?. Zdaniem prezydenta USA dotychczasowe problem s ?w trakcie omawiania? a w trakcie trwania szczytu pojawia si nadzieje, e porozumienie zostanie ogoszone zaraz po tym jak Asirem Ali Zardarim wrci do Pakistanu i skonsultuje si z swoimi politycznymi sojusznikami i dowdcami wojskowymi. Z drugiej strony zarwno obecny Sekatarz Obronny USA Leon Panetta, jak i Barack Obama podkrelali znaczenie pnocnych pastw i drg zaopatrzeniowych (w tym Rosji), ktre mog stanowi alternatyw dla tranzytu przez granic afgasko-pakistask.

Zdaniem niektrych obserwatorw cay proces wycofywania si z Afganistanu bdzie olbrzymi operacj logistyczn, dlatego USA i NATO powinno zalee na jak najszybszym porozumieniu si z Pakistanem. Mimo to ich zdaniem brak stosownego porozumienia podczas szczytu w Chicago jest porak Stanw Zjednoczonych i Baracka Obamy, ktremu zarzuca si m.in. to, i tylko na krtko rozmawia z uczestniczcym w szczycie prezydentem Pakistanu Asirem Ali Zardarim w duym stopniu lekcewac jego obecno.

W opinii Bruce?a Riedela z Brookings Institution na braku porozumienia strac obie strony. Pakistan ogromne pienidze z opat tranzytowych, NATO atw i szybk moliwo transportu do i z Afganistanu. Co wicej jego zdaniem, nawet jeli zawarcie porozumienia jest w dalszym ciagu moliwe, to lekcewacy stosunek Obamy wzgldem Zardariego moe jeszcze bardziej pogorszy nienajlepsze stosunki amerykasko-pakistaskie oraz dostarczy dodatkowych argumentw przeciwnikom Zardariego. Jak bowiem twierdzi, ?Pakistan moe zawetowa kady wysiek do rozpoczcia politycznego procesu pomidzy afgaskimi Talibami a rzdem Karzaia; jak by nie byo ISI kontroluje przywdztwo Talibow, ktrzy przebywaj w Karachi. Armia i wywiad wojskowy ISI bd prywatnie cieszy si z upadku Zardariego w Chicago?.

Rwnie zdaniem Rezy Jana z The American Enteprise brak porozumienia odnonie linii zaopatrzeniowych naley uzna za porak i fiasko szczytu. Jego zdaniem obie strony maj wsplny interes w ponownym otwarciu przejcia granicznego. Pakistan poniewa jest w trudnej sytuacji finansowej grocej powanym deficytem budetowym, USA i NATO poniewa koszty transportu przez pnoc i Rosj s o wiele wysze ni proponowane przez Pakistaczykw opaty tranzytowe (wedug wstpnych propozycji miaoby to by 5 tys. dolarw za pojazd przekraczajcy granic, co jest olbrzymi wzrostem w porwnaniu do 250 dolarw paconych jeszcze 6 miesicy temu. Niemniej jest to i tak blisko dwa razy mniej ni obecnie ponoszone przez NATO koszty drog alternatywn). Obie strony doprowadziy do sytuacji, w ktrej wzajemne relacje sprowadzone zostay do transakcji handlowej, w ktrej wsplny interes ley na skrzyowaniu si krzywych poday i popytu.

Opracowa Sebastian Grka

rda:

http://blog.heritage.org/2012/05/18/nato-and-missile-defense-words-in-a-summit-declaration-will-not-be-enough/

http://council.nyc.gov/html/budget/PDFs/2012/nypd_056.pdf

http://online.wsj.com/article/SB10001424052702304707604577425460687240408.html?KEYWORDS=nato+summit

http://www.aei.org/print/revitalizing-the-atlantic-alliance

http://www.brookings.edu/research/opinions/2012/05/22-us-pakistan-riedel

http://www.cato-at-liberty.org/nato-has-become-a-form-of-u-s-foreign-aid/

http://www.cato-at-liberty.org/nato-summit-will-reaffirm-afghanistans-weakness/

http://www.criticalthreats.org/pakistan/jan-failure-chicago-no-us-pakistan-deal-nato-supply-lines-may-22-2012

http://www.heritage.org/research/reports/2012/05/the-2012-nato-summit-in-chicago-nato-in-need-of-american-leadership

http://www.nytimes.com/2012/05/22/world/nato-formally-agrees-to-transition-on-afghan-security.html?pagewanted=all

 

Wyszukiwarka

Najnowsze materiay

Aktualnie gocimy

Naszą witrynę przegląda teraz 335 gości