Błąd
  • XML Parsing Error at 1:133. Error 9: Invalid character

Anne Applebaum: Ameryka i Europa

Email Drukuj PDF

Anne Applebaum opublikowaa na amach ?Foreign Affairs? obszerny artyku pt. Missed Signals, Renewed Commitment, podsumowujcy relacje Stanw Zjednoczonych pod przewodnictwem Baracka Obamy z Europ. Przywouje pamitn wizyt w Berlinie, kiedy na kandydata Demokratw czekao kilkadziesit tysicy, gwnie modych, ludzi. Byli zachwyceni jego optymizmem. Wkrtce po zaprzysieniu Obama otrzyma Pokojow Nagrod Nobla, jak pisze publicystka, gwnie za to, e nie by Georgem W. Bushem. Pniej nastpio gwatowne i obustronne rozczarowanie.

Applebaum upatruje w roku 2009 przeomu, ktrego konsekwencje s widoczne dla obu stron a do tej pory. Miay w nim bowiem miejsce trzy wane wydarzenia. Pierwsze ? ?reset? z Rosj firmowany przez Baracka Obam i Hillary Clinton. Drugie ? obchody szedziesitej rocznicy powoania NATO. Wrd doniosych przemwie politykw amerykaski wniosek o wysanie kolejnych onierzy do Afganistanu pozosta bez odpowiedzi. Trzecie ? anulowanie programu instalacji tarczy antyrakietowej w Europie Wschodniej. Publicystka zauwaa, e nie sama decyzja Obamy bya zaskakujca, co styl jej przekazania, bowiem telefony z Biaego Domu pn noc budziy premierw Czech i Polski, by zawiadomi o podjtych przez prezydenta krokach. Patrzc zatem retrospektywnie na rok 2009, moemy sobie przypomnie ocenianie Europy jako ?nudnego? kontynentu, na ktrym mona zrobi duo adnych zdj, lecz niekoniecznie rozmawia o strategicznych planach geopolitycznych czy militarnych. Z kolei o ze relacje z Rosj bezapelacyjnie obwiniono poprzedniego prezydenta, za odpowiedzialno za wojn w Gruzji zrzucono na Micheila Saakaszwilego. Z drugiej strony retoryka gabinetu prezydenta Putina zacza si zaostrza.

W tym czasie Rosjanie zaplanowali manewry wojskowe obliczone na przewiczenie inwazji na Biaoru oraz zrzucenie bomby atomowej na Warszaw. Przywdcy pastw Europy rodkowowschodniej wyrazili wwczas gbokie zaniepokojenie t swoist demonstracj siy. Applebaum nie uwaa, by w tym czasie administracja Obamy ya zudzeniami. Raczej staraa si ona ?omija? Putina, by realizowa interesy z bardziej koncyliacyjnym Miedwiediewem, np. w zakresie pomocy dla wojsk stacjonujcych w Afganistanie czy zwieczenia porozumienia z Iranem. Publicystka zauwaa ponadto, e podobn strategi stosoway wwczas Niemcy, za Berlusconi bawi si na Sardynii z Putinem, agodzcym wwczas swj wizerunek (patrz: wizyta w Polsce na obchodach rocznicy wybuchu II wojny wiatowej). Ten dysonans by dla przywdcw pastw Zachodu odczuwalny, ale, w opinii publicystki, nie skania do zrewidowania stanowiska wobec Kremla. Natomiast Rosjanie nie prnowali ? w roku 2013 na wiksz skal powtrzyli manewry wojskowe ? tym razem wzio w nich udzia a 70 tys. onierzy. Zaprezentowali zatem skutek swoich 4-letnich inwestycji w sektor zbrojny ? owoc czasu ?resetowania? stosunkw z USA i Europ. Z drugiej strony, zauwaa Applebaum, odpowied NATO bya wyjtkowo saba ? Amerykanie przysali do Europy tylko 160 onierzy. W tym kontekcie naley uwzgldni ekspansj Gazpromu na rynkach energetycznych czy rosyjskich spek telewizyjnych na rynkach medialnych w Europie.

Publicystka stoi na stanowisku, e w swoisty status quo mgby zosta utrzymany, gdyby nie miay miejsca przynajmniej dwa wydarzenia. Pierwszym z nich byo wsparcie libijskich rebeliantw w walce z dyktatorskim rzdem Mu?ammara al-Kaddafiego. Z jednej strony by to pocztek destabilizacji caego regionu, z drugiej unaoczni niedostatki wojskowe pastw Zachodu ? dziennie wykonywano zaledwie 150 misji, w ktrych brao udzia 250 samolotw. To niemal 5 razy mniej ni w trakcie wojny w Jugosawii. Pniej w Rosji rozpoczy si liczne demonstracje po wyborach parlamentarnych, w ktrych dopatrzono si licznych faszerstw. Putin, zdaniem publicystki, mg obawia si swoistej powtrki z Libii, dlatego woy wiele wysiku, by rozadowa spoeczne niezadowolenie, za Zachd oskary o inspirowanie i wspieranie zgromadzonych na ulicach wielu miast protestujcych. Drugim wydarzeniem by oczywicie upadek rzdu Wiktora Janukowycza na Ukrainie, ktry zwieczya jego ucieczka do Rosji, oraz aneksja Krymu. Dopiero ta demonstracja siy, jawnie gwacca prawo midzynarodowe, zmusia NATO do odparcia Rosjan, bdcych w wyranej ofensywie. Symbolem rewizji polityki w tamtym okresie jest przyjazd Obamy latem 2014 roku do Warszawy i Tallina oraz potwierdzenie gwarancji zawartych w Pakcie Pnocnoatlantyckim.

Jednake, zdaniem Applebaum, dzi wiodc rol w kreowaniu polityki przeciw Putinowi odgrywa Angela Merkel. I ceni jej wysiki w kontekcie rozlicznych interesw niemieckich przedsibiorstw w Rosji. Wad takiego scenariusza jest natomiast to, e Niemcy, gwnie ze wzgldw historycznych, wzbraniaj si przed stosowaniem siy poza granicami wasnego kraju. Opieraj si take pomysowi instalacji infrastruktury NATO w Europie rodkowowschodniej. Sama Merkel nie uwzgldnia w swoich planach stanowisk pastw, znajdujcych si w bliskim ssiedztwie z Rosj, co osabia jej pozycj negocjacyjn. Najwiksz bolczk, zdaniem publicystki, s jednak wieloletnie opnienia w przygotowaniu strategicznym i militarnym pastw NATO. Ryzykuje nawet tez, e gdyby przed kilkoma laty zosta zrealizowany choby projekt natowskich baz w naszym regionie, Kreml mgby wstrzyma si z inwazj na Ukrain. Tymczasem Putin za porednictwem spek gazowych, medialnych oraz sub specjalnych powiksza swoje wpywy nie tylko w pastwach postsowieckich, ale take m.in. we Francji. Europa ma take inne problemy, pisze Applebaum, wystarczy je tylko zaostrza. Dobrym przykadem jest kryzys grecki, ktry trwa ju od kilku lat bez perspektywy ustabilizowania sytuacji. Po drugie, ujawnia si w nim pozycja obserwatora przyjta przez Amerykanw, ?dopingujcych? Europejczykw, ale nie decydujcych si choby na symboliczne wsparcie finansowe czy polityczne.

W podsumowaniu swojego artykuu Applebaum porwnuje prezydentur Obamy do czasw rzdw Cartera, na pocztku proponujcego ?odprenie?, a koczcego na dozbrajaniu mudahedinw w Afganistanie i bojkocie igrzysk w Moskwie. Po drugie, zwraca uwag na wiele niewiadomych sprawiajcych, e bardzo trudno przewidzie dalszy rozwj wypadkw ? czy Zachd wykorzysta kopoty Rosji i wycignie lekcj z niedalekiej przeszoci.

rdo: www.foreignaffairs.com/articles/europe/obama-and-europe

 

Wyszukiwarka

Najnowsze materiay

Aktualnie gocimy

Naszą witrynę przegląda teraz 86 gości